De Pulsvisser - Vrijdag

Vrijdag 18 januari, 15.14, Amsterdam

IMG_20190118_074130.jpg

De laatste dag aan boord. Vannacht heb ik een beetje geslapen en ben ik om kwart voor vijf weer uit bed gegaan om op verzoek van Hans het binnenhalen van de netten te filmen. Daarna aan de koffie, voor het eerst deze week gedoucht en rond zes uur ‘s ochtends aangemeerd in Scheveningen. De mannen gaan gelijk aan de slag. Het visruim, dat we in de loop van de week hebben gevuld met kisten tong, schol, wijting en andere soorten, wordt stapel na stapel de kade op getakeld. Vanaf daar wordt het onmiddellijk door een vorkheftruck weggereden om gesorteerd te worden. Ongeveer drie uur nadat we zijn aangemeerd wordt de vis verkocht op de visveiling.

Ondertussen sta ik op de kade geruime tijd te praten met journalist en geboren Scheveninger Willem-Ment den Heijer. Willem komt graag op de afslag voor een praatje, kent alle vissers. Het type gooi er een dubbeltje in en luister een uur achtereen naar anekdotes en wetenswaardigheden over visserij in binnen- en buitenland. Willem vertelt onder meer over actieve visserij voor de kust van Dakar en andere plaatsen in West-Afrika. Daar waren voorheen trawlers actief onder Nederlandse vlag, maar tegenwoordig vissen er vooral Italianen, Taiwanezen, Japanners en Chinezen.

Als het visruim leeg is drinken we aan boord koffie met locatiemanager van de visafslag, Wim Harteveld. Een vriendelijke, hartelijke man, wederom eentje die weinig nodig heeft om aan het woord te blijven. Het gesprek gaat heen en weer, over werking van de veiling, waarom Urkers aanlanden op vrijdagavond, de wrijving tussen Nederlandse flyshoot vissers en Franse kustvissers in Boulogne. Het ene na het andere sterke verhaal van vroeger vliegt over tafel, tijdens de tweede ronde koffie met Zeeuwse bolus.

IMG_20190118_094901.jpg

Na de koffie gaat de bemanning weer aan de bak, netten worden nagelopen en kleine reparaties uitgevoerd. Om half elf zal een taxi ze ophalen, om het weekend weer te besteden met de familie. En ik, ik sta na te zwaaien op de Haagse kade. Het zal nog een paar dagen duren voordat de deining volledig uit m’n hoofd verdwenen is, en ik de gebeurtenissen, nieuwe kennis en het perspectief van deze vissers verwerkt heb.

Mijn voorlopige conclusie: ik heb geen beschadigde vis aan boord zien komen, ik acht het geloofwaardig dat ondermaatse vissen die overboord gaan een aanzienlijke overlevingskans hebben, en dat er een strenge controle bestaat op quota, waardoor overbevissing op de Noordzee steeds onwaarschijnlijker wordt. Ik denk dat Europa baat heeft bij verder onderzoek naar de rol van puls in de visserij. Maar het is geen casus die makkelijk te verantwoorden valt in Brussel. De Nederlandse regering heeft op pragmatische wijze een noodlijdende groep ondernemers uit de brand geholpen, met behulp van wetgeving die op Europees niveau bestemd waren voor wetenschappelijk onderzoek. Dat is Hans en Peter niet aan te rekenen, en ik zou zeker niet in hun schoenen willen staan met de onzekere toekomst die ze voor zich hebben.

Vlak voordat ik vertrek richting huis ontmoet ik Jan Tanis, vader van Hans. Jan lijkt van nature, of misschien door de jaren een mildere en meer optimistische visie te hebben. Ik vraag hem hoe hij tegen de toekomst kijkt, met alle onzekerheden rondom puls, Brexit, windmolens en quota. ‘We blijven wel vissen, dat hebben we altijd gedaan’, zegt hij.

Update 15 februari: Deze week werd een volledig verbod op de pulsvismethode bevestigd door de Europese Unie. De helft van de Nederlandse pulsvissers kan 2,5 jaar nog steeds met de pulstechniek vissen. Onder hen is de GO 37. De andere helft van de vissers, ongeveer 42 schepen, zal dit jaar zijn vergunning verliezen.

Er zijn nog twee opties open:

1. Als uit toekomstig wetenschappelijk onderzoek blijkt dat pulsvissen minder schadelijk is dan verwacht, kan het verbod worden heroverwogen.

2. De Europese parlementsleden die voorstander zijn van een sneller vangstverbod vóór 2021, worden ter door de onderhandelaars tot een keuze gedwongen. Als ze tegen dit verbod stemmen vanaf 1 juli 2021, moet het hele verbod opnieuw worden onderhandeld na de Europese verkiezingen in mei. Dat kan jaren duren.

De toekomst blijft onzeker.

Wil je meer weten over de pulsvisserij?

Maarten Kuiper